Lata 60 moda damska – stylizacje, trendy, ikony stylu

Moda damska lat 60. zerwała z eleganckim gorsetem poprzedniej dekady, wprowadzając minispódniczkę, syntetyczne tkaniny i psychodeliczne wzory. Jej ikonami zostały Twiggy, Jane Birkin oraz Brigitte Bardot, a trendy balansowały między futurystyczną wizją kosmosu a swobodą stylu hippie. Więcej na ten temat przeczytasz w naszym artykule.

Czym styl lat 60. różnił się od dotychczasowych kanonów?

Po epoce wąskich talii i perfekcyjnie ułożonych fryzur moda lat 60. świadomie odrzuciła dotychczasowe reguły. Styl stał się manifestem buntu, odpowiedzią na gwałtowne przemiany społeczne. Granice przestały obowiązywać – spódnice skróciły się do niespotykanej wcześniej długości, w codziennej garderobie pojawiły się spodnie typu culotte, a popularność zdobywały geometryczne printy i pudełkowe sukienki. Równolegle do odważnych eksperymentów przez całą dekadę przetrwała nuta odziedziczonej po latach 50. elegancji, widoczna w dopasowanych garsonkach.

Projektowanie przestało być domeną dojrzałych elit, a jego centrum przesunęło się w stronę rynku młodzieżowego. Kobiety zaczęły eksponować ciało w stopniu wcześniej nieakceptowalnym. Do łask wróciły intensywne barwy i syntetyczne materiały – akryl czy połyskujące PCV – które projektanci łączyli z inspiracjami zaczerpniętymi z pop-artu. Pod koniec dekady spódnice wydłużyły się do połowy łydki, a nawet do kostek, co wiązało się z rosnącą siłą estetyki hippisowskiej.

Jak zrodziła się rewolucja minispódniczki i swingującego Londynu?

Stolicą przełomu stał się Londyn, a dokładniej zjawisko nazwane Switching London – kulturowy fenomen skupiony wokół młodego pokolenia i hedonizmu. Kobiety coraz chętniej sięgały po projekty podkreślające swobodę, a ich symbolem stała się minispódniczka. Jej wylansowanie przypisuje się Mary Quant, której proste i wyraziste stylizacje szokowały konserwatywną część społeczeństwa, lecz błyskawicznie zdobywały popularność wśród dziewczyn dysponujących coraz większą siłą nabywczą.

To właśnie Mary Quant sprawiła, że eksponowanie kolan i ud przestało być gorszące, a stało się symbolem wyzwolenia seksualnego kobiet.

Na fali młodzieńczego buntu powstała też marka Biba, założona przez Brytyjkę polskiego pochodzenia, Barbarę Hulanicki. Jej butik oferował modne ubrania po przystępnych cenach, demokratyzując dostęp do trendów. W ofercie znajdowały się krótkie sukienki, welurowe garnitury i kapelusze o szerokich rondach. Biba przyciągała takie postaci jak The Rolling Stones czy David Bowie, a jej nazwa stała się symbolem dostępnej mody szytej z myślą o młodzieży.

Kosmiczne inspiracje w modzie

Obok młodzieżowej rewolty rozwijał się nurt futurystyczny, związany z fascynacją postępem technologicznym i podbojem kosmosu. Projektanci tacy jak André Courrèges oraz Pierre Cardin stosowali nowoczesne tworzywa: nylon, lurex oraz spandex. Ich ubrania były minimalistyczne i nie wymagały prasowania, dzięki czemu wpisywały się w zapotrzebowanie pracujących kobiet.

Kolekcja Space Age z 1964 roku wprowadziła m.in. trapezową sukienkę, która nie podkreślała talii ani biustu. Pojawiły się też botki na płaskim obcasie, zwane go-go boots, i futurystyczne hełmy. Choć nurt ten dominował stosunkowo krótko, zdołał odcisnąć trwałe piętno na projektowaniu i postrzeganiu roli tworzyw sztucznych w odzieży.

Jakie ubrania i dodatki definiowały damską modę lat 60.?

W ciągu dekady w garderobach zagościło kilka charakterystycznych fasonów. Królowały sukienki typu shift – luźne, pozbawione rękawów, zdobione wyrazistymi wzorami, ale na tyle krótkie, że rzadko pojawiały się w przestrzeni biurowej. Ich przeciwwagą była sukienka babydoll, odcinana pod biustem, symbolizująca bunt przeciwko podkreślaniu sylwetki i stawiająca na pierwszym miejscu wygodę.

W okryciach wierzchnich szczególną popularnością cieszył się płaszcz winylowy, wykonywany z praktycznego, łatwego w pielęgnacji tworzywa. Nosiły go nawet największe ikony, w tym Twiggy, która potrafiła zestawić go z prostymi dodatkami. Do spopularyzowanych elementów garderoby należały także spodnie cygaretki, zestawiane z golfami i skórzanymi mokasynami, co promowała m.in. Audrey Hepburn.

Wśród dodatków absolutnym symbolem stały się duże okulary przeciwsłoneczne – zarówno model muchy, jak i okrągłe lenonki. Na ulicach widać było też kolorowe rajstopy, szerokie paski czy skórzane kozaki noszone niezależnie od pory roku. Nie można zapominać o berecie, który we francuskim wydaniu lansowała Brigitte Bardot. Pod koniec dekady do łask wróciły etniczne koraliki, pióra i torebki-koszyki.

Kto stał się ikoną stylu i dlaczego ich wybory nadal inspirują?

Każda z ikon wnosiła do mody osobny pierwiastek – od wyrafinowanej elegancji po nonszalancki luz. Jackie Kennedy preferowała dopasowane garsonki i kapelusze typu pillbox, a jej stylizacje uzupełniały perły oraz białe rękawiczki. Z kolei Audrey Hepburn na początku dekady stawiała na klasykę, by w drugiej połowie sięgnąć po intensywniejsze barwy i geometrycznego boba, a jej czarna suknia z filmu „Śniadanie u Tiffany’ego” przeszła do historii.

Styl Jane Birkin łączył beztroską klasykę z francuskim szykiem – jako jedna z pierwszych odważnie nosiła męskie koszule, oversize’owe swetry i spodnie dzwony, promując ideę ubrań unisex.

Brigitte Bardot wypromowała efekt kontrolowanego nieładu we fryzurach, a jej bujne blond włosy z grzywką oraz koci makijaż oczu stały się wzorem dla całego pokolenia. Twiggy, z chłopięcą sylwetką, krótkim pixie cut i charakterystycznie podkreślonymi rzęsami, ucieleśniała ducha swingującego Londynu, natomiast Jean Shrimpton częściej wybierała stonowane kolory i duże okulary, zachowując pierwiastek delikatności.

Na przeciwległym biegunie plasowała się Janis Joplin, której buntowniczy styl zdominowały barwne tkaniny, frędzle, dzwony i bogata biżuteria. Naturalność i roztrzepane włosy stały się jej znakiem rozpoznawczym, a całość emanowała niepodrabialną autentycznością kontrkultury. Sharon Tate z kolei preferowała romantyczne sukienki mini z falbankami i koronkami, czym podkreślała młodzieńczy urok dekady.

Jak styl hippie i dziedzictwo dekady wpłynęły na późniejsze trendy?

U schyłku lat 60. moda skręciła w kierunku natury i rękodzieła. Ruch hippisowski rozkwitł za sprawą festiwali muzycznych, takich jak Woodstock, gdzie ponad 400 tysięcy uczestników manifestowało kult pokoju i miłości. Na łąkach dominowały koszulki tie-dye, hinduskie kamizelki, długie rozkloszowane spódnice oraz zamsz i frędzle.

Skład zespołu The Beatles stanowił przykład stopniowego porzucania sztywnego ubioru na rzecz luźniejszych form inspirowanych Wschodem. Do głównego nurtu przedostały się tuniki, poncza oraz wzory paisley. Elementy te raz na kilka lat powracają do współczesnych kolekcji największych domów mody, a dziedzictwo tamtej dekady widać w odwadze łączenia faktur i swobodnym podejściu do kobiecości. Emancypacja wyrażana ubiorem, zapoczątkowana właśnie w latach 60., do dziś wyznacza ramy dyskusji o równości i indywidualizmie.